Mối là nhóm côn trùng hoạt động luôn ẩn náu theo đàn. Trên thế giới hiện nay có hơn 200 loài mối, chúng ta thường gặp nhất là mối nhà và mối đất cánh đen .Mỗi một đoàn mối, mỗi nhóm mối thực hiện những chức năng riêng biệt tạo thành các đẳng cấp khác nhau. Vì vậy mối tồn tại đươc khi có đủ các thành phần đẳng cấp. Một tộc đoàn mối gồm có những đẳng cấp cơ bản sau:
  1. Mối vua và mối chúa



Nhiệm vụ của chúng là sinh sản. Mỗi tộc đoàn mối chỉ có 1 mối Vua và 1 mối Chúa, nhưng cũng có trường hợp đặc biệt trong một tập đoàn mối có nhiều mối vua hoặc nhiều mối chúa. Mối Hậu thì có đầu nhỏ nhưng bụng to, bộ phận sinh dục phát triển đều. Vòng đời mối hậu có thể sống tới 10 năm. Thời gian đầu mối hậu đẻ ít trứng, sau 4 – 5 năm, bộ phận sinh dục của mối trưởng thành, mỗi ngày chúng có thể đẻ ra khoảng 8.000 – 10.000 trứng.
  1. Mối thợ



Cơ thể rất nhỏ, các chi phát triển tốt, mối thợ chiếm số đông trong đàn , có tới 70% – 80% mối thợ, chúng gánh vác tất cả các công việc trong đàn như: tìm kiếm và chế biến lại thức ăn, xây tổ, chúng cũng biết làm đường, chuyển trứng,đặc biệt là nuôi mối con, hút nước….

Chúng dùng đồ ăn và bùn, tạo nên hợp chất dính vào nhau để xây tổ. Chúng có tổ mối chính và tổ mối phụ, là nơi để tập đoàn mối hoạt động và sinh sống. Ở các nước Châu Phi, có những loài mối xây tổ tạo nên gò cao trên mặt đất tới hoặc hơn 10m và rất vững chắc giống như những pháo đài.
  1. Mối lính



Được phân hóa từ mối thợ và số luong trong đàn không đông chúng có nhiệm vụ canh gác và xua đuổi kẻ thù nhẳm bảo vệ đàn. Cặp hàm trên của mối lính đặc biệt rất phát triển đây chính là vũ khí lợi hại của nhất. Có con còn có tuyến dịch hàm tiết ra những chất nhũ trắng, khi đang giao tranh chúng có thể phun ra làmtê liệt đối phương
  1. Mối cánh


Vòng đời sinh trưởng của mối


Chúng là những cá thể được sinh sản thành thục, sau khi tách đàn chúng cặp đôi tạo thành các tổ mối mới, độc lập với quần thể mối cũ.

Thức ăn chủ yếu của chúng là chất cellulose có trong gỗ. Những con mối thợ có giác quan hai bên miệng có kiểu nhai đặc biệt. Tuy chất cellulose của gỗ khó tiêu hóa nhưng bù lại đường ruột của mối lai có đươc một loại siêu trùng roi, trùng roi tiết ra dung môi làm phân giải chất cellulose thành đường cung cấp cho đàn mối.

Sự tồn tại của mỗi tập đoàn mối đều phụ thuộc vào sự phối hợp chúng luôn thực hiện các chức năng một cách tự giác của các đẳng cấp mối. Chúng luôn kiểm soát đảm bảo cho sự cân bằng về dinh dưỡng và năng lượng, vi khí hậu trong tổ, chúng luôn chống lại kẻ thù, và duy trì nòi giống. Chính vì có những tập tính này nên mối được mệnh danh là côn trùng xã hội.